Przygotowanie do wizyty urologicznej
Objawy z dolnych dróg moczowych i rosnące PSA — konsultacja
Pacjent: Tadeusz Nowak, ur. 08.11.1950 (75 lat) · Leki stałe: tamsulozyna 0,4 mg; ramipryl 5 mg; metformina 1000 mg 2×; atorwastatyna 20 mg; ASA 75 mg
LOGISTYKA (przy umawianiu terminu): skierowanie na konsultację urologiczną jest aktywne. Zabrać opis USG prostaty i układu moczowego
oraz oba wyniki PSA (obecny i sprzed roku — ważny jest trend). Jeśli było badanie per rectum, zabrać opis. Dzienniczek mikcji (poniżej) wziąć ze sobą.
1. Pytania / tematy do omówienia
- PSA 5,8 ng/ml — wzrost z 4,1 rok temu. Co dalej: rezonans (mpMRI) prostaty, biopsja, czy obserwacja?
Przy prostacie ~58 ml warto policzyć PSA density; brat miał raka prostaty — czy to obniża próg decyzji?
- Objawy z dolnych dróg moczowych: nokturia 3–4×/noc, słaby i przerywany strumień, uczucie niepełnego opróżnienia (nasilenie umiarkowane/duże).
Tamsulozyna dała częściową poprawę. Dołączyć inhibitor 5-alfa-reduktazy (finasteryd/dutasteryd) przy powiększonej prostacie?
- Zaleganie po mikcji ok. 95 ml + beleczkowanie pęcherza.
Czy to już ryzyko zatrzymania moczu? Kiedy myśleć o zabiegu (np. TURP), a kiedy wystarczą leki?
- Cukrzyca typu 2 (HbA1c 7,3%) a nokturia.
Ile z nocnego oddawania moczu to prostata, a ile wielomocz z niewyrównanej glikemii? Jak to rozróżnić?
- Wywiad rodzinny: brat — rak prostaty rozpoznany ~72 r.ż. (leczony).
Czy to zmienia częstość kontroli PSA i próg decyzji o diagnostyce?
2. Wyniki do pokazania zabrać wydruki
| USG prostaty i układu moczowego |
|---|
| Prostata | powiększona, ~58 ml |
| Zaleganie po mikcji | ok. 95 ml (podwyższone) |
| Pęcherz | beleczkowanie ścian (przewlekła przeszkoda) |
| Nerka prawa / lewa | prawidłowe, bez złogów |
| Zastój (obie nerki) | brak |
| Krew / mocz |
|---|
| PSA całkowity | 5,8 ng/ml | rok temu 4,1 — wzrost |
| PSA wolny / całkowity | 12 % | niski — omówić |
| Kreatynina / eGFR | 1,32 / 55 | łagodnie obniżony (wiek, cukrzyca) |
| HbA1c / glukoza | 7,3 % / 138 | cukrzyca — niewyrównana |
| Potas | 4,6 mmol/l | OK (ramipryl) |
| Mocz ogólny | śladowy białkomocz | bez cech zakażenia |
Z wywiadu: łagodny przerost prostaty od ~5 lat, tamsulozyna od 2 lat. Nadciśnienie i cukrzyca typu 2 od ~8 lat. Bez krwiomoczu, bez kamicy, bez zakażeń dróg moczowych. Kontekst nerkowy: eGFR 55 przy wieku i cukrzycy — obraz łagodny, mocz bez cech zapalnych.
Co już robię (do potwierdzenia u lekarza): ograniczam płyny na 2–3 h przed snem (nokturia), prowadzę dzienniczek mikcji (godziny i objętości), pilnuję glikemii i ciśnienia, unikam leków obkurczających naczynia (np. pseudoefedryna w przeziębieniu, która nasila zatrzymanie moczu).
3. Checklista — co zabrać
- Opis USG (prostata 58 ml, zaleganie 95 ml)
- Oba wyniki PSA — obecny 5,8 i poprzedni 4,1 (trend)
- Wyniki krwi z kreatyniną/eGFR i HbA1c
- Dzienniczek mikcji (częstość i objętości)
- Skierowanie na konsultację urologiczną
- Lista leków i suplementów (poniżej)
4. Leki i suplementy (kontekst urologiczny)
| Preparat | Dawka / schemat | Uwagi |
|---|
| Tamsulozyna | 0,4 mg | LUTS, częściowa poprawa — zapytać o dołączenie inhibitora 5-alfa-reduktazy |
| Ramipryl | 5 mg | nadciśnienie |
| Metformina | 1000 mg 2× | cukrzyca t.2 (HbA1c 7,3) |
| Atorwastatyna | 20 mg wieczorem | cholesterol |
| Kwas acetylosalicylowy | 75 mg | profilaktyka sercowo-naczyniowa |
| Witamina D3 | 2000 IU | — |